فرق در ميان اصل قرآن و قرائت‌هاى آن بسيار روشن و واضح است . چه اشكال دارد كه قرآن بدون اين قرائت‌ها نيز متواتر باشد ؟ همان گونه كه در موارد اتفاق قاريان متواتر است . « 1 » باز بعضى از علما در اين باره مىگويند كه : تواتر قرآن مستلزم تواتر قرائت‌ها نيست حتى هيچ‌يك از علماى اصول نيز به تواتر قرائت‌ها و اين كه تواتر قرآن مستلزم تواتر قرائت‌هاست ، تصريح نكرده‌اند مگر ابن حاجب . « 2 » زركشى در برهان مىگويد : قرآن و قرائت آن دو حقيقت متغاير و متمايز مىباشند زيرا قرآن همان وحى است كه به عنوان راهنماى مردم و سند نبوت بر محمد ( ص ) فرودآمده ولى قرائت‌ها وحى نيست بلكه اختلاف ( 1 ) - در حروف و حركات و در چگونگى تلفظ الفاظ وحى است ، با اين حال گروهى قرائت‌هاى هفت‌گانه را متواتر و گروه ديگر آن‌ها را مشهور مىدانند و نيز مىگويد : تحقيق اين است كه قرائت‌هاى هفت‌گانه از قاريان براى ما به طور متواتر نقل گرديده است ولى متواتر بودن آن‌ها از خود رسول خدا ( ص ) براى قاريان جاى ترديد است زيرا اسناد اين قرائت‌ها در كتب قرائت موجود است كه همهء آن‌ها از پيامبر اسلام به صورت خبر واحد به ما رسيده‌اند نه به طور متواتر . « 3 »

--> ( 1 ) . مناهل العرفان ، 428 . ( 2 ) . تبيان ، 105 . ( 3 ) . الاتقان ، نوع 22 - 27 ، ج 1 ، ص 138 .